۱۰ درمان خانگی برای کاهش تهوع در بارداری

برای حالت تهوع بارداری چی خوبه؟ اگر در دوران بارداری مدام احساس تهوع دارید، خوردن وعده‌های کوچک، مصرف نان خشک یا بیسکویت ساده، نوشیدن جرعه‌جرعه آب و استفاده از زنجبیل در مقدار غذایی معمول ممکن است به کاهش ناراحتی شما کمک کند. تهوع بارداری که گاهی به آن بیماری صبحگاهی می‌گویند، فقط هنگام صبح اتفاق نمی‌افتد و ممکن است در هر ساعتی از شبانه‌روز ایجاد شود.

این حالت معمولاً در هفته‌های ابتدایی بارداری شروع می‌شود و برای بسیاری از مادران تا هفته‌های ۱۶ تا ۲۰ کاهش پیدا می‌کند. در ادامه، ۱۰ روش خانگی برای کاهش تهوع بارداری را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم چه زمانی باید برای درمان به پزشک مراجعه کنید.

برای حالت تهوع بارداری چی خوبه؟

برای کاهش حالت تهوع در بارداری، بهتر است معده برای مدت طولانی خالی نماند، غذاهای سبک و کم‌چرب مصرف کنید و از بوها یا خوراکی‌هایی که حالتان را بدتر می‌کنند دوری کنید. این روش‌ها برای تهوع خفیف تا متوسط مناسب‌اند و ممکن است به همه افراد به یک اندازه کمک نکنند. اگر استفراغ شدید دارید یا نمی‌توانید مایعات را در معده نگه دارید، درمان خانگی کافی نیست.

۱۰ روش خانگی برای کاهش تهوع بارداری

۱. قبل از بلند شدن از تخت، نان خشک یا بیسکویت بخورید

خالی بودن معده هنگام بیدار شدن ممکن است حالت تهوع را تشدید کند. اگر صبح‌ها بیشتر احساس ناراحتی می‌کنید، چند عدد بیسکویت ساده یا مقداری نان تست خشک کنار تخت بگذارید. پس از بیدار شدن، کمی از آن بخورید و چند دقیقه صبر کنید. سپس به‌آرامی از تخت بلند شوید. این روش ساده ممکن است به کاهش تهوع صبحگاهی کمک کند.

۲. وعده‌های غذایی کوچک و متعدد داشته باشید

به‌جای سه وعده سنگین، غذای روزانه خود را در پنج یا شش وعده کوچک تقسیم کنید. خوردن حجم زیاد غذا در یک وعده ممکن است احساس سنگینی معده و تهوع را بیشتر کند. لازم نیست خودتان را برای خوردن یک وعده کامل تحت فشار قرار دهید. مصرف مقدار کمی غذا در فواصل منظم می‌تواند تحمل غذا خوردن را آسان‌تر کند. اگر تغییرات اشتها برایتان آزاردهنده شده است، مطالعه مقاله احساس گرسنگی در دوران بارداری می‌تواند به شما کمک کند.

۳. غذاهای ساده، کم‌چرب و زودهضم انتخاب کنید

غذاهای سرخ‌کرده، بسیار چرب و پرادویه ممکن است تهوع بعضی زنان باردار را بیشتر کنند. در مقابل، خوراکی‌های ساده معمولاً راحت‌تر تحمل می‌شوند. نان تست، برنج ساده، سیب‌زمینی آب‌پز، موز و سوپ سبک از گزینه‌هایی هستند که می‌توانید متناسب با تحمل خود امتحان کنید.

۴. آب و مایعات را جرعه‌جرعه بنوشید

نوشیدن مقدار زیادی آب در یک نوبت ممکن است احساس پری معده و تهوع را بیشتر کند. بهتر است مایعات را در مقدار کم و دفعات بیشتر مصرف کنید. برخی افراد نوشیدنی‌های خنک یا مکیدن تکه‌های کوچک یخ را راحت‌تر تحمل می‌کنند. اگر نوشیدن آب همراه غذا ناراحتتان می‌کند، مصرف مایعات بین وعده‌ها را امتحان کنید.

۵. زنجبیل را در مقدار غذایی معمول امتحان کنید

زنجبیل یکی از خوراکی‌هایی است که ممکن است به کاهش تهوع بارداری کمک کند. می‌توانید مقدار کمی زنجبیل تازه را در آب گرم دم کنید یا از خوراکی‌های حاوی زنجبیل واقعی استفاده کنید. بااین‌حال، اثربخشی زنجبیل برای همه افراد یکسان نیست.

درباره مصرف مکمل‌ها، کپسول‌ها یا مقدار زیاد زنجبیل در بارداری، ابتدا با پزشک مشورت کنید. طبق راهنمای سازمان خدمات ملی سلامت بریتانیا (NHS)، مصرف خوراکی‌های حاوی زنجبیل و تغییر الگوی تغذیه از راهکارهایی هستند که ممکن است به کاهش علائم کمک کنند.

⚠️ هشدار پزشکی: این مطلب صرفاً با هدف افزایش آگاهی و آموزش تهیه شده است و جایگزین تشخیص، مشاوره یا تجویز پزشک نیست. شرایط جسمی و پزشکی هر فرد متفاوت است؛ بنابراین پیش از مصرف هرگونه دارو، مکمل یا استفاده از روش‌های درمانی، به‌ویژه در دوران بارداری و شیردهی، با پزشک خود مشورت کنید.

۶. از بوها و محرک‌های تهوع دوری کنید

در دوران بارداری، حساسیت به بعضی بوها ممکن است افزایش پیدا کند. بوی غذاهای در حال پخت، عطرهای تند، دود یا محیط‌های بسته می‌تواند حالت تهوع را تحریک کند. اگر بوی خاصی باعث ناراحتی شما می‌شود، تا حد امکان از آن دوری کنید. باز کردن پنجره، استفاده از تهویه مناسب یا سپردن آشپزی به فرد دیگری ممکن است کمک‌کننده باشد.

۷. غذاهای سرد یا ولرم را امتحان کنید

غذاهای داغ معمولاً بوی بیشتری دارند و ممکن است برای بعضی زنان باردار آزاردهنده باشند. اگر بوی غذای گرم باعث تهوع می‌شود، غذاهای سرد یا هم‌دمای محیط را امتحان کنید. ماست پاستوریزه، میوه شسته‌شده و غذاهای پخته‌ای که به‌درستی سرد و نگهداری شده‌اند، می‌توانند گزینه‌های مناسبی باشند. در انتخاب غذاهای سرد نیز رعایت اصول ایمنی مواد غذایی در بارداری ضروری است.

۸. مقدار کمی پروتئین به وعده‌ها اضافه کنید

برخی زنان باردار با مصرف میان‌وعده‌های حاوی پروتئین احساس بهتری دارند. می‌توانید مقدار کمی ماست پاستوریزه، مغزهای خوراکی یا تخم‌مرغ کاملاً پخته را امتحان کنید. بهتر است خوراکی‌هایی انتخاب کنید که هم با آن‌ها راحت هستید و هم نیازهای تغذیه‌ای شما را تأمین می‌کنند. اگر غذایی حالت تهوعتان را بیشتر می‌کند، مجبور به مصرف آن نیستید.

۹. به‌اندازه کافی استراحت کنید

خستگی و کم‌خوابی ممکن است تهوع بارداری را آزاردهنده‌تر کنند. تلاش کنید خواب شبانه کافی داشته باشید و در طول روز، زمانی را به استراحت اختصاص دهید. اگر توانایی دارید، کمی پیاده‌روی آرام یا قرار گرفتن در هوای تازه نیز ممکن است حالتان را بهتر کند. البته در روزهایی که احساس ضعف یا سرگیجه دارید، استراحت را در اولویت قرار دهید.

۱۰. زمان مصرف مکمل‌های بارداری را با پزشک بررسی کنید

گاهی مصرف مکمل‌های دوران بارداری، به‌ویژه مکمل‌های حاوی آهن، باعث ناراحتی معده و تشدید حالت تهوع می‌شود. اگر پس از مصرف مکمل احساس تهوع می‌کنید، با پزشک درباره تغییر زمان مصرف، استفاده همراه غذا یا انتخاب فرآورده مناسب‌تر صحبت کنید.

مکمل‌های ضروری دوران بارداری، به‌ویژه اسیدفولیک، را خودسرانه قطع نکنید.

برای کاهش حالت تهوع بارداری چه بخوریم؟

اگر انتخاب غذا برایتان دشوار شده، جدول زیر می‌تواند به پیدا کردن خوراکی‌هایی که راحت‌تر تحمل می‌کنید کمک کند.

هیچ خوراکی مشخصی نمی‌تواند تهوع همه زنان باردار را برطرف کند. بهتر است براساس تحمل شخصی، غذاهای متنوع و ایمن را انتخاب کنید.

برای کاهش سریع تهوع بارداری چه کار کنیم؟

اگر ناگهان احساس تهوع کردید، این اقدامات ساده را امتحان کنید:

• فعالیت خود را متوقف کنید و در محیطی با هوای مناسب بنشینید.
• از بوی غذا، عطر یا هر عامل تحریک‌کننده فاصله بگیرید.
• چند جرعه آب خنک بنوشید.
• اگر معده‌تان خالی است، مقدار کمی بیسکویت یا نان خشک بخورید.
• از خوردن غذای سنگین یا نوشیدن حجم زیاد مایعات در یک نوبت خودداری کنید.

این اقدامات ممکن است علائم را کاهش دهند، اما راهی برای برطرف کردن فوری و قطعی تهوع وجود ندارد. برای شناخت علت‌های زمینه‌ای این مشکل می‌توانید مقاله پنج دلیل اصلی تهوع بارداری را مطالعه کنید.

هشدار پزشکی: در صورت مشاهده هرکدام از علائم زیر، در اسرع وقت با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.

چه زمانی تهوع بارداری خطرناک است؟

تهوع خفیف و استفراغ گاه‌به‌گاه در اوایل بارداری شایع است، اما استفراغ شدید می‌تواند باعث کم‌آبی بدن، کاهش وزن و اختلال در دریافت مواد مغذی شود.

• ناتوانی در نگه داشتن آب یا غذا، به‌ویژه برای مدت طولانی
• کاهش قابل‌توجه ادرار، ادرار بسیار تیره یا ادرار نکردن بیش از هشت ساعت
• سرگیجه شدید، ضعف زیاد یا غش کردن
• کاهش وزن در اثر تهوع و استفراغ
• تب، درد شکم یا استفراغ خونی

اگر علائم شدید یا همراه با غش، درد شدید یا ناتوانی در دریافت مایعات هستند، ارزیابی فوری پزشکی لازم است. استفراغ شدید و مداومی که زندگی روزمره و توانایی خوردن و نوشیدن را مختل می‌کند، ممکن است نشانه استفراغ شدید بارداری یا هایپرامسیس گراویداروم باشد. این وضعیت گاهی به دارودرمانی، سرم‌درمانی یا مراقبت بیمارستانی نیاز دارد.

آیا مصرف قرص ضد تهوع در بارداری مجاز است؟

اگر درمان‌های خانگی کافی نباشند، پزشک ممکن است داروهای ضدتهوع مناسب دوران بارداری تجویز کند. ویتامین B6 و ترکیب آن با داکسیلامین از درمان‌های شناخته‌شده تهوع بارداری هستند. بااین‌حال، نوع دارو و مقدار مصرف باید متناسب با شرایط مادر تعیین شود. براساس توصیه‌های کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG)، برای تهوع بارداری درمان‌های دارویی قابل استفاده‌ای وجود دارد و نباید در صورت شدید شدن علائم، درمان پزشکی را به تأخیر انداخت.

نکته: از مصرف خودسرانه داروهای ضدتهوع، مکمل‌های گیاهی غلیظ و ترکیبات گیاهی با ایمنی نامشخص در بارداری خودداری کنید.

سخن پایانی

درمان خانگی تهوع بارداری بیشتر بر اصلاح الگوی غذا خوردن، مصرف مایعات کافی، دوری از محرک‌ها و استراحت تمرکز دارد. خوردن وعده‌های کوچک، غذاهای ساده و زنجبیل در مقدار معمول می‌تواند برای بعضی مادران کمک‌کننده باشد. بااین‌حال، هیچ روشی برای همه افراد مؤثر نیست و در صورت ادامه یا شدید شدن تهوع و استفراغ، لازم است پزشک وضعیت شما را بررسی کند. پیگیری زودهنگام علائم شدید، از کم‌آبی و عوارض احتمالی جلوگیری می‌کند.

⚠️ هشدار پزشکی: این مطلب صرفاً با هدف افزایش آگاهی و آموزش تهیه شده است و جایگزین تشخیص، مشاوره یا تجویز پزشک نیست. شرایط جسمی و پزشکی هر فرد متفاوت است؛ بنابراین پیش از مصرف هرگونه دارو، مکمل یا استفاده از روش‌های درمانی، به‌ویژه در دوران بارداری و شیردهی، با پزشک خود مشورت کنید.

سؤالات متداول