چقدر شیر خشک به کودکم بدهم؟

اگر کوچولویتان با شیر خشک تغذیه می‌شود، تشخیص صحیح مقدار مورد نیاز شیر خشک برای او می‌تواند ارتباط مستقیمی با رشد فرزندتان داشته باشد. پزشک کودک می‌تواند با راهنمایی‌هایی که با توجه به وضعیت کودک می‌دهد، شما را از میزان شیر خشکی که فرزندتان برای رشد کافی به آن احتیاج دارد آگاه کند. پاسخ صحیح به چهار سؤال زیر می‌تواند در تعیین مقدار شیر خشکی که کودک برای رشد به آن نیاز دارد به شما کمک کند.

کودکم در هر سن به چه میزان شیر خشک نیاز دارد؟

اشتهای کودکان متفاوت است و نیاز‌های غذایی آنها به طور روزانه و ماهانه تغییر می‌کند. اما کودکان شیرخوار معمولاً زمانی شیر می‌خورند که گرسنه هستند و زمانی از خوردن دست می‌کشند که سیر شوند. اگر کودکتان تغذیۀ انحصاری با شیر خشک دارد، بهتر است در ابتدا هر ۲ تا ۳ ساعت یک بار یا هر زمان که گرسنه به نظر می‌رسد، یک شیشه شیر خشک به او بدهید. با این روش در ماه اول تولد نوزاد ممکن است به یک برنامۀ تقریبی برای تغذیۀ او برسید.

همچنین نوزادانی که از شیر خشک استفاده می‌کنند، معمولاً از نوزادانی که شیر مادر می‌خورند وزن بیشتری دارند. پس برنامۀ تغذیۀ آنها باید طوری باشد که از پرخوریشان جلوگیری کند. بهتر است تا زمانی که کودک به وزن ۴ کیلو و ۵۰۰ گرم برسد، هر ۳ تا ۴ ساعت یک بار او را تغذیه کنید. در هر وعده تقریباً بین ۴۵ تا ۹۰ سی‌سی به کودک شیر خشک دهید. مقدار شیر خشک کافی برای نوزاد معمولاً از ۹۵۰ سی‌سی در یک دورۀ ۲۴ ساعته فراتر نمی‌رود. زمانی که دلبندتان شروع به خوردن غذای جامد کرد، میزان شیر خشک مصرفی او کاهش می‌یابد. البته این آمار قطعی نیست و یک راهنمای کلی است؛ پس کودک خود را وادار نکنید بیشتر از آنچه می‌خواهد شیر بخورد. پزشک کودک می‌تواند هم‌زمان با رشد او شما را در مورد میزان شیر خشک مورد نیاز مصرفی راهنمایی کند.

در یک وزن خاص، فرزندم چه مقدار شیر خشک نیاز دارد؟

در چهار تا شش ماه اول تولد که کودک از غذای کمکی استفاده نمی‌کند، راهکاری برای مشخص شدن میانگین شیر خشک مورد نیاز او وجود دارد که بر اساس آن لازم است در هر ۲۴ ساعت به ازای هر یک کیلوگرم وزن کودک، ۱۶۰ سی‌سی شیر خشک به او بدهید. برای مثال، اگر وزن فرزندتان ۲ کیلو و ۷۰۰ گرم است، در یک دورۀ ۲۴ ساعته به او حدود ۴۲۰ سی‌سی شیر خشک بدهید و دقت کنید این یک حکم قطعی هم نیست، زیرا تغذیۀ روزانه ممکن است در هر کودک، با توجه به نیازهای فردی او متفاوت باشد. حتی شاید کودک در بعضی روزها کمتر و بعضی روزها بیشتر غذا بخورد. مثلاً ممکن است او در طول دوره‌های جهش رشد، گرسنه‌تر از حد معمول باشد. دوره‌های جهش معمولاً در فاصلهٔ ۱۰ تا ۱۴ روزگی، سه هفتگی، شش هفتگی، سه ماهگی و شش ماهگی رخ دهد.

آیا فرزندم شیر خشک کافی دریافت می‌کند؟

با استفاده‌ از ۳ نشانۀ زیر می‌توانید متوجه شوید که کودکتان به اندازۀ کافی شیر خشک دریافت می‌کند:

۱. اگر کودک افزایش وزن درست و پیوسته‌ای دارد، نشان می‌دهد مواد غذایی کافی دریافت می‌کند. نوزادان در چند روز اول زندگی، حدود ۱۰ درصد از وزنِ هنگام تولد خود را از دست می‌دهند و طی دو هفتهٔ اول مجدداً وزنِ کاهش‌یافته را به دست می‌آورند. بعد از آن در طول سال اول با همان الگوی رشد به افزایش وزن ادامه می‌دهند.

۲. تغذیهٔ کافی در هر وعده، کودک را آرام و راضی می‌سازد. اگر کودک پس از خوردن شیر باز هم بی‌حال است، گریه می‌کند و بهانه می‌گیرد شاید شیر کافی دریافت نکرده است.

۳. در صورت شیردهی کافی، کودک روزانه ۵ تا ۶ پوشک کامل یا ۶ تا ۸ کهنهٔ بچه را خیس می‌کند.

آیا به کودکم بیش از حد شیر خشک می‌دهم؟

علائم زیر نشان‌دهندۀ بیش از حد شیر خوردن کودک است:

• استفراغ کردن بعد از یک وعدهٔ غذایی کودک می‌تواند نشانهٔ بیش از حد غذا خوردن او باشد. البته بالا آوردن کمی شیر، طبیعی است اما استفراغ طبیعی نیست. بهتر است تفاوت استفراغ نوزادی و بالا آوردن نوزاد را بشناسید تا بی‌جهت نگران نشوید.
• اگر کودک پاهای خود را جمع می‌کند یا شکمش سفت به نظر می‌رسد ممکن است دل‌درد داشته باشد. دل‌دردِ بعد از تغذیه ممکن است نشانهٔ شیر دادن بیش از حد باشد.

به یاد داشته باشید هر نالهٔ کودک به معنی گرسنگی نیست. وقتی کودک بی‌قراری می‌کند، به‌ ویژه اگر تازه به او غذا داده‌اید، این احتمال را در نظر بگیرید که او خواستهٔ دیگری دارد. ممکن است پوشکش کثیف باشد، سرد یا گرمش شده، به آروغ زدن یا آغوش شما نیاز داشته باشد.