راهنمای خرید شیرخشک

راهنمای خرید شیرخشک

انواع شیرخشک‌ها از پنج مادۀ اصلی تشکیل شده‌اند که شامل کربوهیدرات، پروتئین، چربی، ویتامین و مواد معدنی است. یک شیرخشک می‌تواند دارای دیگر مواد مغذی در مقادیر کم نیز باشد. نوع خاص پروتئین‌ها، کربوهیدرات‌ها و ترکیب مواد مغذی در آنها، شیرخشک‌ها را از هم متمایز می‌کند. در این مطلب می‌توانید با مواد تشکیل‌دهندۀ شیرخشک‌ها و مقایسۀ آنها با ترکیبات شیر مادر آشنا شوید تا بتوانید پس از تأیید پزشک، شیرخشک مناسب را برای کودکتان انتخاب کنید.

کربوهیدرات

کربوهیدرات اصلی در شیر مادر و شیرخشک‌های مبتنی بر شیر گاو لاکتوز است. گاهی نیز مالتودکسترین ذرت به عنوان منبع دوم کربوهیدرات در این شیر‌خشک‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. شیرخشک‌های بدون لاکتوز، مبتنی بر سویا و برخی از شیرخشک‌های ویژه حاوی ترکیبی از دیگر کربوهیدرات‌ها از جمله ساکارز، مالتودکسترین ذرت، نشاستۀ ذرت اصلاح‌شده یا شکر شربت ذرت است.

پروتئین

شیر مادر حاوی حدود ۶۰ درصد پروتئین وی؛ Whey، و ۴۰ درصد پروتئین کازئین است. ترکیب پروتئین در بیشتر شیرخشک‌ها نزدیک به شیر مادر است. بعضی از شیرخشک‌ها نیز تنها حاوی پروتئین وی است. در برخی از شیرخشک‌ها پروتئین‌ها به اجزای کوچک‌تری شکسته شده است تا هضم آن برای کودک آسان‌تر باشد. این شیرخشک‌ها به نام شیرخشک‌های نیمه‌هیدرولیز و تمام هیدرولیز شناخته می‌شوند. شیرخشک‌های بر پایۀ سویا تنها حاوی پروتئین‌های موجود در سویا است. در برخی از برندها برای هضم آسان‌تر، پروتئین‌های سویا تا حدی شکسته شده است.

چربی

شیر مادر حاوی انواع چربی غیراشباع و اشباع‌شده است. سازندگان شیرخشک از روغن‌های مختلفی برای ساختن ترکیباتی مشابه ترکیبات چربی شیر مادر استفاده می‌کنند. این روغن‌ها شامل روغن سویا، روغن نارگیل، روغن پالم یا پالم اولئین و روغن آفتاب‌گردان اولئیک بالا است. تحقیقات نشان می‌دهد که روغن پالم و پالم اولئین می‌تواند جذب کلسیم و چربی را کاهش دهد. بنابراین، میزان چربی و کلسیمی که کودک شما از شیرخشک‌های فاقد این چربی‌ها دریافت می‌کند از شیرخشک‌های حاوی این چربی‌ها بیشتر است.

تری‌گلیسرید دارای زنجیرۀ متوسط نیاز به تلاش کمتری برای هضم دارد و به‌ آسانی جذب می‌شود. این تری‌گلیسرید در شیرخشک‌های مخصوص نوزادان زودرس استفاده می‌شود. همچنین برای نوزادانی که در هضم یا جذب مواد مغذی مشکل دارند استفاده از شیرخشک‌های حاوی این نوع چربی آسان‌تر است.
DHA و ARA دو اسید چرب دارای زنجیرۀ بلند هستند که در رشد مغز و بینایی کودک نقش مهمی دارند. جنین این دو اسید چرب را در طول سه ماهۀ سوم بارداری از مادر می‌گیرد.

پس از تولد، اگر رژیم غذایی مادر کافی باشد هر دوی این اسیدهای چرب به مقدار کافی در شیر مادر یافت می‌شود. کارشناسان طی تحقیقاتی به این نتیجه رسیده‌اند که بینایی کودکان فول‌ترم یعنی کودکانی که به موقع متولد شده‌اند و از شیرخشک‌های حاوی DHA و ARA استفاده کرده‌اند، به نسبت کودکانی که از شیرخشک‌های فاقد این دو اسید چرب استفاده کرده‌اند به میزان قابل توجهی واضح‌تر است. همچنین یک بررسی نشان می‌دهد که این دو اسید چرب رشد شناختی و فیزیکی نوزادان زودرس را بهبود می‌دهد.

ویتامین‌ها و مواد معدنی

بیشتر کلماتی که در قسمت مواد تشکیل‌دهندۀ روی قوطی‌های شیرخشک‌هاست، شرح ویتامین‌ها و مواد معدنی موجود در آن است. شاید فهم این کلمات برای شما دشوار باشد. برای مثال فروس سولفات همان آهن، سدیم آسکوربات ویتامین سی و کلسیم پانتوتنات ویتامین B۵ است.

آهن برای توانایی خون در حمل اکسیژن حیاتی است. تمام سلول‌های بدن برای عملکرد مناسب به این اکسیژن احتیاج دارند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که دریافت آهن کافی در سال اول زندگی برای رشد مغز کودک نیز مهم است. ذخایر آهن موجود در بدن یک کودک در سه ماهۀ سوم بارداری ایجاد می شود. بنابراین، نوزادان زودرس برای دریافت آهن کافی به کمک نیاز دارند.

همۀ کودکان سالمی که با شیرخشک تغذیه می‌شوند و منعی در مصرف آهن ندارند، تا شش ماهگی باید حداقل میزان ۰/۲۷ میلی‌گرم و از هفت تا ۱۲ ماهگی میزان ۱۱ میلی‌گرم آهن دریافت کنند تا از مشکلات کم‌خونی ناشی از فقر آهن در آنها جلوگیری شود.

بیشتر شیرخشک‌ها حاوی حداقل ۴ میلی‌گرم آهن در هر لیتر هستند، پس بهتر است بعد از مشورت با پزشک کودکتان و تأیید او شیرخشکی را که حاوی مقدار کافی آهن برای فرزندتان باشد انتخاب کنید.

نوکلئوتیدها

نوکلئوتیدها اجزای سازندۀ DNA و RNA هستند که در شیر مادر وجود دارند. این مواد کارکرد‌های متعددی دارند و می‌توانند به رشد سیستم ایمنی کمک کنند. برندهای مختلف شیرخشک حاوی مقادیر متفاوتی از نوکلئوتیدها هستند.

نشاستۀ برنج

یکی از محتویات شیرخشک‌های ضداستفراغ، نشاستۀ برنج است. پزشک کودکتان ممکن است این نوع شیرخشک را برای کاهش ریفلاکس یا همان بازگشت اسید به مری کودک توصیه کند.

فیبر رژیمی

برای درمان موقت اسهال در کودکان، فیبر سویا به شیرخشک‌های مبتنی بر سویا اضافه می‌شود. البته در حال حاضر تعداد کمی از برندها، شیرخشک حاوی فیبر سویا دارند.

اسیدهای آمینه

تائورین، متیونین و کارنیتین، اسیدهای آمینه‌ای هستند که به شیرخشک‌های مبتنی بر سویا و گاهی به شیرخشک‌های مبتنی بر شیر گاو اضافه می‌شوند تا جایگزین اسیدهای آمینۀ شیر مادر باشند.

پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها

پروبیوتیک‌ها نوعی باکتری هستند که ممکن است به جلوگیری از عفونت و التهاب دستگاه گوارش کمک کنند. پری‌بیوتیک‌ها تعداد باکتری‌های پروبیوتیک در شکم را افزایش می‌دهد. برخی پژوهش‌ها نشان داده است که پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها می‌توانند در سالم نگه داشتن دستگاه گوارش کودک نقش مهمی داشته باشند. اما ممکن است مصرف شیرخشک‌های حاوی این دو، برای کودکانی که سیستم ایمنی ضعیف‌شده یا برخی مشکلات دیگر را دارند خطرناک باشد.

پس بهتر است قبل از تصمیم‌گیری برای خرید این نوع شیرخشک‌ها با پزشک کودکتان مشورت کنید. مزایای پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌های موجود در شیرخشک‌ با قطع آن شیرخشک تمام می‌شود.

مقالات مرتبط

گزارش اشکال