نقش بازی‌ها در پرورش حواس پنج‌گانهٔ کودک

این مطلب به تأیید هیئت علمی مادرشو رسیده است.
نقش بازی‌ها در پرورش حواس پنج‌گانهٔ کودک

بازی کردن فرصتی فوق‌العاده برای رشد و تشویق حواس پنج‌گانهٔ کودک یعنی حس لامسه، بویایی، شنوایی، بینایی و حس چشایی فراهم می‌کند. شما حتی می‌توانید به کودکتان کمک کنید تا از این حس‌ها برای افزایش رشد جسمی و ذهنی‌اش استفاده کند. در این مطلب می‌توانید با شروع و زمان بازی با کودک، بازی‌ها و فعالیت‌هایی برای افزایش رشد کودک، مقدار زمان مناسب برای بازی کردن با کودکان و نقش فعالیت‌های گروهی در تحریک احساس کودکتان آشنا شوید.

شروع و زمان بازی با کودک

برای ایجاد و داشتن یک زمان معین و مشخص برای بازی روزانه با کودک زیاد به خودتان نگرانی راه ندهید. اگر او آرام به نظر می‌رسد و با شما تماس چشمی برقرار می‌کند، دست‌ها و پاهایش را حرکت می‌دهد و صداهایی ایجاد می‌کند، احتمالاً آمادهٔ بازی کردن است. این شرایط وقتی کودک خوب غذا خورده و استراحت کرده است بیشتر پیش می‌آید. به مرور زمان شما یاد می‌گیرید که معنای سرنخ‌های رفتاری کودکتان را بفهمید اما اگر از همان آغاز نتوانستید این کار را بکنید نگران نشوید، زیرا شما تازه در حال آشنا شدن با هم هستید.

توجه به میزان بازی کافی برای کودک

بازهٔ‌ توجه کودک شما بسیار کوتاه‌تر از یک کودک بزرگ‌تر یا یک بزرگسال است، زیرا کودک ممکن است به دلیل تحریک زیاد فوراً کلافه شود. برخی از علائمی که نشان می‌دهد کودک ممکن است خسته یا کسل شده باشد شامل موارد زیر است:

  • مالیدن چشم‌ها
  • رو برگرداندن
  • گریه کردن
  • کج‌خلقی
  • قوس دادن پشتش
  • بی‌قراری
  • بستن چشم‌هایش
  • خواب‌آلودگی

وقتی فکر می‌کنید کودک به اندازهٔ کافی بازی و سرگرمی داشته است، با جمع کردن اسباب‌بازی‌ها و بغل کردن او یا ترانه خواندن با صدای ملایم به او فرصت استراحت بدهید و اگر خواب‌آلوده به نظر می‌رسد او را بخوابانید.

بازی‌ها و فعالیت‌هایی برای رشد بهتر حواس کودک

از وقتی کودکتان به دنیا آمد می‌توانید با فعالیت‌هایی ساده نقش مهمی در رشد و بیشتر شدن رشد حواس او داشته باشید. بازی و فعالیت‌های زیر می‌تواند به شما در این زمینه کمک کند:

فعالیت‌هایی برای تقویت حس بینایی: اگرچه بینایی کودکتان در فاصلهٔ‌ بیش از ۳۰ سانتی‌متر تار است، اما او می‌تواند جزئیات صورت شما را ببیند. در طول بازی بگذارید صورت شما را کامل ببیند. تماشای حالات صورت و رفتارهای شما نقشی حیاتی در رشد مهارت‌های اجتماعی او دارد. بین دو و چهار ماهگی، کودک شروع به برقراری ارتباط چشمی با شما می‌کند. پاسخ‌های شما به سیگنال‌های ریز او به ایجاد حس فردیت در کودک و ایجاد پیوند عاطفی بین شما کمک می‌کند.

یک مهارت در حال رشد دیگر در سه ماههٔ اول زندگی کودک، هماهنگ کردن حرکات سر و چشم است. این به او کمک می‌کند اشیای در حال حرکت را تماشا کند و بفهمد آنها چه ارتباطی با اشیای دیگری که در اطرافشان هستند دارند. شما می‌توانید با حرکت دادن آهستهٔ یک اسباب‌بازی در میدان دید کودک و تشویق او به تماشای آن، به رشد این مهارت کمک کنید.

فعالیت‌هایی برای تقویت حس لامسه: کودک ممکن است از حدود پنج ماهگی دستش را برای برداشتن اشیا دراز کند. شما می‌توانید با قرار دادن یک اسباب‌بازی در محدودهٔ دید کودک اما کمی دور از دسترش، به رشد فیزیکی او کمک کنید. وول خوردن، کش آمدن یا غلت خوردن کودک برای رسیدن به آن را تماشا کنید. آویزان کردن یک جغجغه یا آویز کودک، طوری که بتواند به آن ضربه بزند نیز به او در مورد رابطهٔ علت و معلولی آموزش می‌دهد.

فعالیت‌هایی برای تقویت حس شنوایی: وقتی با کودک صحبت می‌کنید به او فرصت بدهید که با یک لبخند، غان و غون یا خنده‌اش پاسخ دهد. وقتی پاسخی می‌دهد شما نیز به آن واکنش نشان دهید. این به کودک نشان می‌دهد که شما به آنچه او می‌گوید علاقه دارید و رشد زبانی و قدرت فهم او را نیز تشویق خواهد کرد.

قات و قوت کردن و خندیدن با کودک برای شادمانی شما هم مهم است. این نوع تعامل، آزاد شدن هورمون اکسی‌توسین را که هورمون عشق هم نامیده می‌شود در بزرگسالان تحریک می‌کند و در نتیجه به ایجاد یک پیوند عاطفی نزدیک‌تر بین کودکان و والدینشان کمک خواهد کرد.

نقش فعالیت‌های گروهی در تحریک حواس کودک

شما اولین همبازی کودکتان هستید و می‌توانید در روزهای اول زندگی‌اش تحریکات حسی فراوانی برای او فراهم کنید. کارهایی که شما با هم انجام می‌دهید مثل بغل کردن، شکلک درآوردن، صحبت کردن، ترانه خواندن، داستان خواندن و بازی با اسباب‌بازی‌ها و اشیای جالب، همگی منابعی غنی برای تحریک کودکتان است.

همچنان که کودکتان بزرگ‌تر می‌شود، می‌توانید بردن او به فعالیت‌های گروهی مثل کلاس‌های موسیقی را اضافه کنید. اگرچه کودکان تا اواسط سال دوم زندگی‌شان شروع به بازی با کودکان دیگر نمی‌کنند اما حضور داشتن در فعالیت‌های گروهی می‌تواند مزایای دیگری داشته باشد.

انجام یک پژوهش روی کودکان شش ماهه که در یک کلاس موسیقی هفتگی شرکت می‌کردند و شامل پخش موسیقی همراه با اجرای حرکات و ساز زدن بود نشان داد، این کودکان در مقایسه با کودکانی که در کلاسی حاضر شدند که تنها در حین گوش کردن به موسیقی با اسباب‌بازی‌هاشان بازی می‌کردند، درک بهتری از زیر و بمی صدا و مهارت‌های ارتباطی پیشرفته‌تری داشتند. با این حال، واضح نیست که آیا این کودکان اگر در خانه و با والدینشان ساز می‌زدند باز هم همین مهارت‌ها را پیدا می‌کردند.

فعالیت‌های گروهی می‌تواند راهی خوب و مناسب برای آشنا شدن با والدین دیگر و پیدا کردن همبازی‌های آینده برای کودک باشد. آنها بهانه‌ای عالی برای بیرون رفتن از خانه و تحریک حواس خودتان هم هست. شما اگر شادتر و سرزنده‌تر باشید، مطمئناً دوست و همراه بهتری برای کودکتان خواهید بود.

مقالات مرتبط

گزارش اشکال