از چه سنی می‌توانم کودکم را زیر دوش ببرم؟

راهنمای مادر و پدرها برای حمام و شستن کودکشان

{عنوان مطلب}
ویدا شیخی
ویدا شیخی

ویراستار و سردبیر مادرشو

اگر ریشهٔ بند ناف نوزادتان افتاده است، حمام نوزاد با استفاده از دوش هم ایمن است. اما وقتی برای اولین بار کودکتان را به زیر دوش می‌برید، لازم است این کار را تدریجاً و به آرامی انجام دهید و طوری قرار بگیرید که جریان آب روی سر و صورت او نریزد. یک حولهٔ کوچک و خشک را هم دم دست داشته باشید تا اگر کودک از خیس شدن صورتش ناراحت شد یا اگر کف وارد چشمش شد بتوانید سریع آن را خشک کنید. زمان دوش گرفتن را به چند دقیقه محدود کنید. اگر کودکتان گریه کرد، اصرار نکنید و با توجه به واکنش کودکتان عمل کنید. برخی کودکان احساس ریختن آب روی سرشان را دوست ندارند و ترجیح می‌دهند که با نشستن در یک وان آب گرم خیس شوند. وقتی کودک توانست راه برود، می‌تواند بدون اینکه در آغوش گرفته شود زیر دوش برود. اما هنوز هم باید نزدیکش بمانید تا اطمینان پیدا کنید که همه چیز ایمن و بی‌خطر است.

نکات بسیار مهم در مورد به حمام بردن کودکان

تا زمانی که نوزاد شروع به غلتیدن، خزیدن یا چهار دست‌وپا رفتن و تماس با آلودگی‌ها نکرده است، حمام بیش از سه بار در هفته لازم نیست. کافی است فقط صورت نوزادتان را بشویید، هر جایی که پوست چین می‌خورد را تمیز کنید و ناحیۀ تناسلی را پس از هر تعویض پوشک به طور کامل پاکیزه نگه دارید. روز حمام کودک می‌تواند زمان ویژه و شادی‌بخشی برای شما و کودک و حتی اطرافیانتان باشد اما رعایت احتیاط و نکات ایمنی هم مهم هست. برخی از این نکات شامل موارد زیر است:

  • برای پیشگیری از سر خوردن، یک زیرپایی لغزش‌گیر مخصوص حمام را زیر دوش یا در محلی که می‌خواهید کودک را حمام کنید بیندازید.
  • اگر از وان خودتان استفاده می‌کنید، یک کف‌پوش پلاستیکی کف آن بیندازید تا لغزندگی کمتر شود.
  • پوشاندن شیر آب با یک محافظ یا پوشش نرم می‌تواند سر کودک را از ضربه و خطر محافظت کند.
  • اجازه ندهید که کودک شیر آب را لمس کند، حتی اگر اکنون نتواند آن را حرکت دهد، زیرا در آینده می‌تواند منجر به مواردی مثل سوختگی شود.
  • اگر کودکتان بزرگ‌تر است به او بیاموزید که در وان سرپا نایستد و بنشیند، تا لیز نخورد.
  • وسایل برقی مانند سشوار و دستگاه‌های برقی دیگر را هم دور از حمام نگه دارید.
  • بعد، تمام وسایل لازم برای حمام مثل حوله، پوشک تمیز و لباس‌ها را آماده کنید.
  • آب‌گرمکن خود را روی ۵۰ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنید. فقط سه ثانیه طول می‌کشد تا یک کودک در دماهای بیشتر دچار سوختگی شود.
  • مطمئن شوید که هوای محل حمام به اندازۀ کافی گرم و در حدود ۲۴ درجه سانتی‌گراد است، تا کودک سردش نشود.
  • وان نوزاد را در حدود ۸ سانتیمتر آب که برای مچ دست شما گرم است و داغ نیست، پر کنید.
  • آب باید در حدود ۳۲ درجه سانتی‌گراد یا چند درجه گرم‌تر باشد.
  • بهترین راه برای امتحان کردن دمای آب این است که یک دماسنج را مستقیماً زیر دوش بگیرید.
  • اگر دماسنج ندارید، آب را روی مچ دست یا آرنج خود امتحان کنید.
  • آب هرگز نباید داغ باشد و حتی می‌تواند بسیار خنک‌تر از دمای معمول آب در حین دوش گرفتن خودتان باشد.
  • لباس کودکان را فقط در محل گرم حمام درآورید.
  • به تدریج و از پا نوزاد را وارد وان کنید و از یک دست برای تکیه کردن گردن و سر او استفاده کنید.
  • وقتی شیر آب باز است، هرگز کودک را داخل وان نگذارید. درجه حرارت آب می‌تواند به طور ناگهانی تغییر کند یا عمق آب یک‌دفعه زیاد شود.
  • هرگز کودک خود را، حتی برای یک دقیقه بدون نظارت و تنها ترک نکنید. کودکان می‌توانند در ۲ سانتی‌متر آب غرق و خفه شوند.
  • اگر به هر دلیلی باید محل حمام را ترک کنید، کودک را در یک حوله بپیچید و با خود ببرید.
  • در طول حمام به طور منظم لیوان‌هایی پر از آب ولرم روی سر او بریزید تا احساس سرما نکند.
  • برای جلوگیری از نشستن طولانی کودک در آب و صابون، در شروع حمام فقط از آب استفاده کنید.
  • از صابون و شامپو در انتهای حمام استفاده کنید.
  • از کف زیاد در وان استفاده نکنید، زیرا می‌تواند خطر عفونت‌های مجاری ادراری در کودکان را افزایش دهد.
  • از صابون مناسب نوزاد و به مقدار کم استفاده کنید؛ استفاده بیش از حد از صابون پوست نوزاد را خشک می‌کند.
  • با شستن پوست سر او با یک لیف نوزاد مرطوب و صابونی شروع کنید.
  • اول جلوی بدن او را با دست خود یا یک لیف نوزاد از بالا به پایین و سپس پشتش را بشویید.
  • لیف را آبکشی کنید تا کف صابون پاک شود و از آن برای تمیز کردن چشم و صورت استفاده کنید و این کار را با ملایمت انجام دهید.
  • با گوشهٔ لیف مرطوب به مخاط خشک کنار سوراخ‌های بینی یا چشم کودک چند بار ضربه‌های آرام بزنید تا نرم شود و بتوانید آن را بردارید.
  • برای اندام تناسلی نوزاد، یک شست‌وشوی معمول کافی است.
  • نوزاد را با ریختن لیوان‌هایی از آب تمیز روی او و کشیدن لیف بدون کف روی بدنش، از سر تا پا آبکشی کنید.
  • بعد از اتمام حمام، کودک را در یک حولۀ کلاه‌دار بپیچید و خشک کنید.

اگر پوست نوزادتان خشک است یا اگر ادرار سوخته شده، بهتر است از پزشکتان برای استفاده از یک لوسیون نوزاد مناسب مشورت بگیرید و بعد برای خرید اقدام کنید. همچنین اگر بخواهید می‌توانید کودک را فقط با آب حمام کنید، البته به شرطی که ناحیۀ زیر پوشک و چین‌های پوست را به خوبی تمیز کنید. صابون و شامپو می‌تواند پوست کودک را خشک کند و ممکن است باعث راش ناحیۀ پوشک یا ادرار سوختگی در نوزاد شود.

توجه: محتوای مطالب موجود در «مادرانگی»، بر اساس نظرات و دانش پدیدآورندهٔ هر مطلب تهیه شده است و لزوماً نظر تیم علمی «مادرشو» را منعکس نمی‌کند. برای اطلاعات بیشتر شرایط استفاده را مطالعه فرمایید.